ترس از تفسير به رأى كه همواره مورد نهى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بود از عمده آفات مناهج مختلف تفسيرى به شمار مىرود . گاهى اين نهى چنان شديد است كه مفسر بيان ديدگاه خود را بدون اضطراب مطرح نمىنمايد . به روايت ذيل توجه كنيد : . . . ابو عمران الجونى عن الجندب ان رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله قال : من قال فى القرآن برأية فاصاب ، فقد اخطأ . « 1 » كسى كه قرآن را با رأى خود تفسير كند ، هر چند درست باشد به خطا رفته است . با توجه به آنچه كه گفته شد ، منهج تفسيرى كه همچنان بر تلألؤ خود باقى است و مرجعى براى ساير مناهج به شمار مىرود تفسير نقلى « 2 » قرآن است . انديشمندان اسلامى كتابهاى متعددى را به اين موضوع اختصاص داده و گاه با تحليل و بررسى روايات تفسيرى ، گاه بدون تحليل ، اخبار و آثار تفسيرى پيامبر صلى الله عليه و آله و آل بيت پيامبر عليهم السلام را مكتوب نموده‌اند كه از همين مجموعه مىتوان به عناوين ذيل اشاره كرد : 1 - تفسير جامع‌البيان ، نوشته ابن جرير طبرى به سال 270 ق . 2 - تفسير قمى ، نوشته على بن ابراهيم قمى ، وى از معاصران امام حسن عسكرى عليه السلام بوده و تا سال 307 ق در قيد حيات بوده‌است . البته برخى در استناد كتاب به ايشان ترديد دارند . 3 - تفسير عياشى ، نوشته ابونصر محمد بن مسعود عياشى ، تاريخ وفات او

--> ( 1 ) - جامع‌البيان ، ج 1 ، ص 56 . ( 2 ) - در تقسيم روشهاى تفسير قرآن به نقلى و عقلى و به آن دو و غير آن چون ادبى ، رمزى و . . . ديدگاههاى مختلفى مطرح است . ما بر آنيم كه همه روشهاى تفسيرى به عقلى بازگشت مىكند و مثلا روش نقلى در واقع نقل ادراكات معصومين صلى الله عليه و آله است و نبايد نقل تفسيررا تفسير دانست و همين طور ساير مناهج . ( به مناهج و مبانى تفسير نوشته مؤلف رجوع نمائيد ) .